Θεσσαλονίκη | Ιστορία νο1Περπατώντας μαζί

Είμαι από τη Συρία, και ήρθα στην Ελλάδα τον Φεβρουάριο του 2016 και συμετειχα στην στεγαστική κατάληψη του Ορφανοτροφείου. Σε όλη μου τη ζωή δεν είχα ξαναβρεθεί σε κατάληψη, ήταν ένα κατειλημμένο κτίριο, ας το πούμε ειλικρινά ήταν ένα παράνομο κτίριο, αλλά έγινε το σπίτι μου και θα το εξηγήσω παρακάτω πόσο σημαντικό είναι αυτό. Αρχικά θέλω να πω ότι θυμάμαι την πρώτη μου εντύπωση. Όταν έφτασα, στην είσοδο ήταν 3-4 αναρχικοί και μου είπαν ότι είμαι ευπρόσδεκτος, μου μίλησαν πολύ ευγενικά και μου έκανε πολύ θετική εντύπωση, ήταν η πρώτη φορά που κάποιος με καλωσόριζε στην Ελλάδα. Έμεινα στην καταληψη του Ορφανοτροφείο περίπου έξι μήνες και ήταν πολύ σημαντική εμπειρία για μένα. Ο κόσμος που το στήριζε ήταν πολύ καλός, πολύ φροντιστικός, απέκτησα πολλούς καλούς φίλους αναρχικούς. Συνδιαμορφώσαμε ορισμένους κανόνες λειτουργίας που διαπνέονταν από τη λογική να σέβεται ο ένας τον άλλο, να μην υπάρχουν διακρίσεις με βάση το φύλο ή την εθνικότητα, επίσης να μην κλέβει, να μη καπνίζουμε ναρκωτικά, να μην είμαστε αγενείς αλλά να είμαστε ειλικρινείς, να σεβόμαστε τις ώρες φαγητού και ύπνου. Η καθημερινότητα της κατάληψης ήταν ότι μοιράζαμε τις εργασίες που έπρεπε να γίνουν κάθε μέρα, υπήρχαν βάρδιες για την καθαριότητα, το φαγητό, για την ασφάλεια του χώρου και πολλές ομάδες εργασίες, πολλές συνελεύσεις και πολλές πολιτικές δράσεις. Οι πολιτικές δράσεις αφορούσαν ζητήματα σχετικά με την ισότητα και τα δικαιώματα των μεταναστών και κυρίως με το να γίνουμε ορατοί στη πόλη και όχι κρυμμένοι και πεταμένοι σαν σκουπίδια στα καμπς που έκανε το κράτος έξω από την πόλη. Το Ορφανοτροφείο ήταν ένα κτίριο που το είχαν εγκαταλείψει η εκκλησία και οι αρχές μέσα στη πόλη, τι καλύτερη ιδέα να καταληφθεί και να στεγάζονται σε αυτό μετανάστες και να έχουν φαγητό και πρόσβαση στη ζωή της πόλης. Εγώ όπως και πολλοί άλλοι πρόσφυγες - κάτοικοι του Ορφανοτροφείου μπορούσαμε πολύ εύκολα να είμαστε στο κέντρο της πόλης, να έχουμε εμπειρίες από την πόλη και από τη ζωή των κατοίκων της, να πηγαίνουμε λχ στα πάρτυ και στις συναυλίες στα πανεπιστήμια, να κάνουμε φίλους, να μαθαίνουμε την ελληνική γλώσσα, να γνωρίζουμε και να νιώθουμε ότι γινόμαστε και εμείς κομμάτι αυτής της πόλης. Γνώμη μου είναι ότι είναι τεράστιο λάθος που κρατάνε τους πρόσφυγες μακριά από τη πόλη, σε απομονωμένα καμπς.

Επίσης στις διαδικασίες της κατάληψης συζητούσαμε όλοι μαζί, δεν υπήρχε αρχηγός, κανένας δεν θεωρούνταν ανωτέρους από τους υπόλοιπους. Ποτέ δεν είχα ξανασυναντήσει έναν τέτοιο τρόπο λειτουργίας και το σημαντικότερο αυτός ο τρόπος λειτουργίας σε έκανε να μη νιώθεις ποτέ ξένος, προσπαθούσε να σπάσει την αντίληψη ότι κάποιοι είναι ντόπιοι Έλληνες πολίτες ή προνομιούχοι Ευρωπαίοι και οι υπόλοιποι πρόσφυγες από άλλες ηπείρους. Ναι είναι αλήθεια το πείραμα του Ορφανοτροφείου επιδίωξε να σπάσει τα εθνικά και κοινωνικά σύνορα και μας έφερε πιο κοντά. Έγινε το σπίτι μου διότι ένιωθα ασφαλής και άνετα. Το σημαντικότερο ανέτρεπε την έννοια της ιδιοκτησίας. Συνήθως όταν λέμε σπίτι εννοούμε ένα χώρο που είτε έχουμε ένα συμβόλαιο ενοικίου ή μας ανήκει επειδή το έχουμε αγοράσει ή μας το έδωσαν οι γονείς μας. Το Ορφανοτροφείο έγινε σπίτι μας διότι γέννησε συντροφικές σχέσεις, σχέσεις εμπιστοσύνης, σχέσεις υπευθυνότητας χωρίς να πρέπει να υπακούομε σε κάποιον, χωρίς να πρέπει να πληρώνουμε ενοίκιο διότι αλλιώς θα μας πετάξουν έξω. Δεν ήταν ένα κλειστό σπίτι με έναν ιδιοκτήτη που το ελέγχει. Αντιθέτως σε αυτό το εγχείρημα είχαν πρόσβαση όλοι οι πρόσφυγες, όπως επίσης είχε πρόσβαση και η γειτονιά. Ήταν πολύ συγκινητικό, καθημερινά έρχονταν άνθρωποι από τη γειτονιά και μας πρόσφεραν φαγητό, τρόφιμα, φάρμακα και ρούχα, και όλα τα καταστήματα και ο κόσμος στο δρόμο μας σέβονταν και μας βοηθούσε.

Ένα πολύ σημαντικό γεγονός που συνέβη το διάστημα που είμαι στη Θεσσαλονίκη είναι το No Border Camp το καλοκαίρι του 2016. Ήταν καταρχάς πολύ σημαντικό διότι συνάντησα και γνώρισα ανθρώπους από όλο τον κόσμο, Γερμανία, Αγγλία, Έλληνες, Άραβες, Κούρδους. Έμοιαζε σαν μια τεράστια πολυεθνική μάζωξη. Όλοι μιλούσαν με όλους, γελούσαν έκαναν αστεία, ήταν πολύ ωραία συνθήκη για να γνωρίσεις κόσμο και να συμμετέχεις στις διάφορες δραστηριότητες, στη κουζίνα, στα πάρτυ, στις συναυλίες. Ήταν μοναδική εμπειρία για να αποκτήσεις γνώσεις από όλους αυτούς τους αλληλέγγυους ανθρώπους. Επίσης κάθε μέρα μεταφέραμε πρόσφυγες με λεωφορεία από τα καμπς έξω από την πόλη στο χώρο του πανεπιστημίου που γινόταν το No Border Camp. Ίσως ήταν η πρώτη φορά που έρχονταν στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και έβλεπαν μπροστά τους αυτή τη φανταστική κοινότητα του No Border Camp. Για αυτούς ήταν πολύ σημαντικό γεγονός, νιώθανε ότι η ζωή τους έχει σημασία, ότι έχουν έρθει άνθρωποι από όλο το κόσμο για να τους υποστηρίξουν. Εγώ ως πρόσφυγας αλλά ταυτόχρονα και ως κάτοικος της Θεσσαλονίκης μιλούσα μαζί τους και τους εξηγούσα τι είναι το No Border Camp. Σιγά σιγά οι πρόσφυγες οργάνωσαν τις δικές τους συνελεύσεις, οργάνωσαν επίσης γιορτές, χορούς, τους προσφέρονταν φαγητό, ρούχα και υποστήριξη, νομικές συμβουλές και μοιράζονταν τα προβλήματα και τις ανάγκες τους. Πολλοί πρόσφυγες γνώρισαν αλληλέγγυους που τους πρόσφεραν σπίτια στο κέντρο της πόλης και φύγανε απο τα άθλια καμπς.

Θέλω ιδιαίτερα να τονίσω το ζήτημα της ψυχολογίας των προσφύγων. Είναι άνθρωποι τραυματισμένοι από τον πόλεμο, έχουν χάσει το σπίτι τους, τα υπάρχοντά τους, έκαναν ένα τεράστιο και εξαιρετικά δύσκολο ταξίδι για να φτάσουν ως εδώ. Με το που έφτασαν εδώ βρήκαν τα σύνορα κλειστά, επέζησαν στις άθλιες συνθήκες της Ειδομένης και μετά τους πέταξαν στα καμπς έξω από την πόλη. Ακόμα και οι πιο τυχεροί που τους έχουν δώσει κάποιο διαμέρισμα στη πόλη είναι απολύτως ψυχικά ασθενείς. Κάθονται όλη μέρα και κοιτάνε εικοσιτεσσερις ώρες την ημέρα έναν τοίχο, δεν έχουν φίλους, περιμένουν, περιμένουν χαμένοι στην γραφειοκρατία των συνεντεύξεων είτε για μετεγκατάσταση είτε για άσυλο. Όλοι τους πάσχουν από κατάθλιψη. Εγώ έχω να πω το εξής. Όταν έχεις κατάθλιψη, και έχω περάσει μεγάλα διαστήματα κατάθλιψης, δεν πρέπει να κάθεσαι μόνος σου, πρέπει να βγεις έξω, στο κέντρο της πόλης, να περπατήσεις, να δεις τον ήλιο, τη θάλασσα, να γνωρίσεις ανθρώπους, να συνομιλήσεις, να αποκτήσεις κοινωνικές εμπειρίες, να κάνεις φίλους και να δείξεις τον καλύτερο εαυτό σου. Αλλιώς είναι λάθος, πρέπει να ανοίγεις συζητήσεις, να είσαι δραστήριος και ευγενικός, μόνο έτσι θα βελτιώσεις την ζωή σου.