Μυτιλήνη | Ιστορία νο1Περπατώντας μαζί

Έρχομαι από μια χώρα που κυριαρχεί ο φασισμός. Είμαι από το Ιράν, ζούσα με την οικογένειά μου κοντά στα σύνορα με το Αζερμπαιτζάν, είμαι Τούρκο-Αζέρος όταν πριν από 15 χρόνια οι φρουροί της επανάστασης συνέλαβαν τον πατέρα και τον αδερφό μου λόγω των πολιτικών τους πεποιθήσεων και εκ τότε αναγκάστηκα να μετακινηθώ στην Τεχεράνη. Συνολικά και εγώ έχω συλληφθεί και φυλακιστεί πέντε φορές, τις τέσσερις εκ των οποίων με είχαν στην απομόνωση και την πρώτη φορά ήμουν μόλις 18 χρονών. Έχω βασανιστεί και χτυπηθεί, έχω ακόμα σημάδια από τα βασανιστήρια που μου έχουν κάνει, αλλά συνεχίζω.

Τα τελευταία χρόνια στο Ιράν ήμουν ακτιβιστής ανθρωπίνων δικαιωμάτων και συμμετείχα σε δράσεις και βοηθούσα μετανάστες κυρίως από το Αφγανιστάν και το Ιράκ και γενικά ήμουν αλληλέγγυος στις καταπιεσμένες μειονότητες. Μοιράζαμε φαγητό, τους βοηθούσαμε να βρούνε εργασία, προσπαθούσαμε να τους δώσουμε φωνή και να προσελκύσουμε τα μίντια να μιλήσουν για την κατάσταση που βίωναν. Ωστόσο η καταπίεση και καταστολή που δεχόμουν δεν ήταν μόνο από το κράτος αλλά δεχόμασταν επιθέσεις και από φασιστικά κομμάτια της κοινωνίας. Το ίδιο βέβαια το κράτος ήθελε να με τιμωρήσει και για αυτό με συνέλαβαν πολλές φορές και μάλιστα 3 φορές μου κάνανε εικονικές εκτελέσεις. Την τελευταία φορά έμεινα στη φυλακή δυο χρόνια, μετά όταν βγήκα συνέχισα να δραστηριοποιούμε ως ακτιβιστής και με ξανασυνέλαβαν και μου επέβαλαν ποινή 19 χρόνια αυτή τη φορά. Ως εκ τούτου δε μπορούσα άλλο να επιβιώσω στο Ιράν, έγινε πλέον πολύ επικίνδυνη χώρα για μένα και έτσι αποφάσισα να φύγω, απέδρασα από τις φυλακές και άρχισα το ταξίδι μου.

Πήγα αρχικά στην Τουρκία, εκεί έμεινα 8 μήνες, δικτυώθηκα, γνώρισα κόσμο και πάλι άρχισα να ασχολούμαι με ανθρωπιστικές οργανώσεις, δούλευα κυρίως σε οργανώσεις που ασχολούνταν με τους Σύριους πρόσφυγες. Η κατάσταση στην Τουρκία είναι πολύ δύσκολη, υπάρχουν εκατομμύρια πρόσφυγες, και συνηδητοποιησα οτι ο ρατσισμός και οι διακρίσεις δεν είναι μόνο χαρακτηριστικό του Ιράν, αλλά και στη Τουρκία η κατάσταση είναι εξίσου απάνθρωπη.

Όταν έφυγα από την Τουρκία για να έρθω στην Ελλάδα, το Σεπτέμβρη του 2016, είχα την εντύπωση και προσδοκία για την Ευρώπη ότι είναι μια περιοχή που σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, ότι υπάρχουν αξίες και ότι η αντιμετώπιση των προσφύγων θα είναι διαφορετική. Θυμάμαι χαρακτηριστικά ότι όταν πέρασα με τη βάρκα με άλλους 45 πρόσφυγες στη Λέσβο, είχαμε ένα αίσθημα ότι φτάσαμε σε ένα ασφαλές και ειρηνικό μέρος. Είχαμε όλοι μας μια έντονη και γλυκιά αίσθηση ανακούφισης. Όμως αυτό το συναίσθημα δε κράτησε παραπάνω από δύο ώρες. Διότι όταν στη συνέχεια πήγαμε στο καμπ στη Μόρια και είδαμε τη κατάσταση που επικρατεί εκεί όλες οι προσδοκίες και τα όνειρα που είχαμε κατέρρευσαν. Οι αρχές μας συμπεριφέρθηκαν σαν να είμαστε ζώα, καμία πρόνοια για φιλοξενία. Ήμασταν όλοι πολύ κουρασμένοι και ψυχικά εξαντλημένοι και όταν φτάσαμε στη Μόρια η αντιμετώπιση ήταν ότι χωρίς να μας ενημερώσουν για τα δικαιώματά μας, μας ζήτησαν να υπογράψαμε είτε ότι ζητάμε άσυλο στην Ελλάδα είτε μας απελαύνουνε πάλι πίσω. Μας ανακρίνανε όλους σαν να είμαστε κακοποιοί και έπειτα μας κλείσανε σε μια σκηνή, περίπου εκατό άτομα όλα μαζί στον ίδιο χώρο και μας απαγόρευαν να βγούμε έξω για 28 μέρες, ήμασταν δηλαδή φυλακισμένοι, η Μόρια είναι μια φυλακή. Επίσης περιμέναμε στην ουρά 3.000 άτομα για να πάρουμε ένα πιάτο φαγητό, τώρα είναι ακόμα περισσότεροι τριπλάσιος ο κόσμος που στοιβάζεται στη Μόρια. Η αστυνομία μας κακομεταχειρίζονταν, μας βρίζανε, μας χτυπούσανε με τα γκλομπς, επειδή δε καθόμασταν ήσυχοι στην ουρά για το συσσίτιο, πολύ απάνθρωπες καταστάσεις. Στην Μόρια είναι ολοφάνερο ότι καταπατούνται απόλυτα όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα, δεν ακολουθείται τίποτα από τις διεθνείς συμβάσεις προστασίας των προσφύγων, είναι μια κόλαση. Επίσης οι διαδικασίες του ασύλου είναι εξαιρετικά χρονοβόρες, ατέλειωτος χρόνος αναμονής, συνεντεύξεις και μετά από πολλούς μήνες σου ανακοινώνεται η απόφαση. Έτσι και εγώ όπως και πολλοί άλλοι έκανα απόπειρα αυτοκτονίας, έκοψα τις φλέβες μου για να με προσέξουν. Η περίοδος εκείνη ήταν η χειρότερη στη ζωή μου. Μέσα σε αυτή τη κόλαση της Μόριας ήρθε και ο πολύ βαρύς χειμώνας και τότε πέθαναν μέσα σε ένα μήνα από το κρύο σχεδόν 10 άτομα μέσα στο καμπ. Το είδα μπροστά στα μάτια μου, μια γυναίκα με τη μικρή της κόρη πεθάνανε, καήκανε από τη φωτιά που πήρε η σκηνή τους. Επίσης είναι τόσο συχνό το φαινόμενο που οι αρχές κατηγοριοποιούν, ταξινομούν και διαχωρίζουν τους πρόσφυγες με βάση την εθνικότητα, την θρησκεία, την ευαλωτότητα κτλ. Θέλουν να μας πουν δηλαδή κατά ένα τρόπο ότι είναι διαφορετικές οι βόμβες, οι βιασμοί, οι φυλακίσεις και τα βασανιστήρια που συμβαίνουν στη Συρία από ότι στο Ιράκ ή το Αφγανιστάν. Στη πραγματικότητα μας κοροϊδεύουν μπροστά στα μάτια μας, αλλά αυτός φαίνεται ότι είναι ο καλύτερος τρόπος για να διαχειρίζονται τους πρόσφυγες, το γνωστό «διαίρει και βασίλευε». Έτσι συχνά ξεσπούν ταραχές μεταξύ διαφορετικών εθνοτήτων, οι οποίες γνώμη μου είναι ότι βολεύουν τις αρχές. Επομένως το κυριότερο αποτέλεσμα αυτών των πολιτικών διαχωρισμού είναι ότι δε μένει χώρος για τους πρόσφυγες να ενωθούν όλοι μαζί, να αυτοοργανωθούν και να αγωνιστούν από κοινού για τα δικαιώματά τους. Για παράδειγμα υπάρχει τώρα ένας αγώνας στην πλατεία Σαπφούς, στο κέντρο της Μυτιλήνης, από ορισμένους πρόσφυγες, αλλά δεν έρχονται να τον υποστηρίξουν και οι υπόλοιποι πρόσφυγες από τη Μόρια, διότι είναι αναγκασμένοι κάθε μέρα να περιμένουν μπροστά από την πόρτα της υπηρεσίας ασύλου μήπως έχουνε κάποιο νέο, κάποια απάντηση για την αίτησή τους. Η Μόρια δηλαδή είναι την ίδια στιγμή κόλαση και φυλακή, καλύτερα θα μπορούσα να πω ότι εξαναγκάζονται οι πρόσφυγες να αυτοφυλακίζονται στη Μόρια, να αυτοπαγιδεύονται μέσα στην εξαθλίωση, διότι δεν τους ενημερώνουν πότε ακριβώς θα προχωρήσουν οι διαδικασίες με τα χαρτιά τους αλλά τους έχουν εκεί να περιμένουν, και ξέρουν ότι εάν χάσουν τη σειρά τους τότε πρέπει να περιμένουν πάλι απο την αρχή, έτσι δεν κάνουν τίποτε άλλο παρά να μένουν εγκλωβισμένοι μέσα στο κολαστήριο της Μόριας. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται μια ψυχολογία απόγνωσης, παραίτησης, δεν έχουν καμιά ελπίδα για να αγωνιστούν για τη καθημερινότητά τους. Χαρακτηριστικά, έχουμε οργανώσει διαδηλώσεις μέσα στη Μόρια, αλλά πολύ λίγος κόσμος ενώθηκε μαζί μας. Έχει εγκαθιδρυθεί μια αντίληψη που λέει ότι οι Άραβες είναι ενάντια στους Αφγανούς, οι Αφρικανοί ενάντια στους Ασιάτες, οι Σύριοι ενάντια στους Κούρδους και πάει λέγοντας, είναι πολύ λυπηρό αυτό.

Με βάση αυτό το υπόβαθρο ξεκίνησα πριν λίγες μέρες απεργία πείνας σε ένδειξη αλληλεγγύης στην απεργία πείνας που κάνουν κάποιες νεαρές Αφγανές κοπέλες. Πρώτη Νοεμβρίου 2017, τέσσερις νέες γυναίκες ξεκίνησαν απεργία πείνας και μετά από 6 μέρες τις ακολούθησα και εγώ ως αλληλέγγυος. Βέβαια, επειδή έχω κάνει πολύ πρόσφατα το καλοκαίρι άλλη μια απεργία πείνας το σώμα μου δεν είναι πολύ δυνατό. Παρόλα αυτά αποφάσισα να ενωθώ μαζί τους διότι πρόκειται για τέσσερα κορίτσια ηλικίας από 15 έως 21 χρονών. Η συνείδησή μου δε το επέτρεπε να μη τις στηρίξω, να μη τις βοηθήσω. Έτσι άρχισα και εγώ απεργία πείνας. Αυτές οι νεαρές γυναίκες είναι δυο εβδομάδες στη Μόρια αλλά δεν τις έχει δώσει κανένας καμία σημασία, είναι γυναίκες, είναι ανήλικες και όμως δεν έχει φροντίσει κανένας για αυτές. Έτσι αποφάσισαν να θέσουν σε κίνδυνο την υγεία τους ώστε να γνωστοποιηθεί ότι υπάρχουνε, ώστε να δώσουν φωνή στο απλό αίτημα να ασχοληθεί η υπηρεσία ασύλου μαζί τους, να πάρουνε χαρτιά και εισιτήρια για να συνεχίσουν το ταξίδι τους με το πλοίο στην Αθήνα. Αρχικά η απεργία ξεκίνησε στη Μόρια αλλά στη συνέχεια ήρθαμε με πορεία στην κεντρική πλατεία της Μυτιλήνης, στην πλατεία Σαπφώ. Αυτό ήταν πολύ σημαντικό, ώστε να δοθεί ορατότητα στον αγώνα. Η αστυνομία ήρθε να μας διώξει και πολλοί πρόσφυγες φοβήθηκαν και γύρισαν στη Μόρια. Όμως κάποιος λίγος κόσμος παραμείναμε στο κέντρο της πόλης. Αυτή ήταν η δική μου γνώμη, ότι ο αγώνας πρέπει να διεξαχθεί στην πλατεία Σαπφώ, στο κέντρο της πόλης, αλλιώς δεν υπάρχει περίπτωση να αλλάξει κάτι. Και έτσι έγινε, το σημαντικότερο είναι ότι αναπτύχθηκε μια σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ μας, γίναμε σαν μια οικογένεια. Αυτή η απεργία πείνας έχει πολύ μεγάλη επίδραση πάνω μου. Είναι μια πολύ δύσκολη ιστορία και μου μαθαίνει πως να διαχειρίζομαι το θυμό μου, πως να παραμένω ήρεμος. Το σημείο κλειδί σε μια απεργία πείνας είναι πως θα μπορέσεις να μην απογοητευτείς, να μη καταρρεύσεις. Αυτός είναι ο δικός μου ρόλος σε αυτή την απεργία πείνας, να κοντρολάρω τις καταστάσεις, να ενθαρρύνω συναισθηματικά τις απεργούς πείνας. Συνέχεια κάνουμε συναντήσεις, συνελεύσεις με άλλους αλληλέγγυους, δίνουμε συνεντεύξεις, συναντιόμαστε με διάφορους φορείς, γιατρούς, δικηγόρους, την αστυνομία. Χρειάζεται, επομένως, ιδιαίτερο ψυχικό σθένος για να αντεπεξέλθεις για να παραμένεις διαυγής και να συνεχίζεις τον αγώνα σου. Πρέπει βέβαια να τονίσω ότι οι γυναίκες που ξεκίνησαν την απεργία πείνας είναι μοναδικό παράδειγμα δύναμης και αγώνα, έχουνε φοβερή συγκρότηση μεταξύ τους, είναι πολύ ανθεκτικές, υπό την έννοια ότι ακόμα και στις δύσκολες στιγμές αλληλοστηρίζονται και δεν το παρατάνε. Η δύναμή τους δεν είναι απλώς σωματική, είναι κυρίως συναισθηματική, νοητική, πνευματική και κυρίως συλλογική. Λειτουργούν σαν ένα συλλογικό σώμα. Έχω μάθει τόσα πολλά από αυτές, μου δίνουν διαρκώς ενέργεια, είναι μια πηγή και δύναμη ζωής, μου δίνουν έμπνευση. Για παράδειγμα μεταξύ τους κάνουν πολλές φορές αστεία, ότι είναι οι θηλυκές Τσε Γκεβάρα. Όμως πραγματικά, είναι ασύγκριτα πολύ πιο σπουδαίο αυτό που κάνουν οι νεαρές Αφγανές, διότι είναι μόλις 15, 16 χρονών, με πολύ διαφορετικό ιστορικό, κοινωνικό και πολιτικό υπόβαθρο. Βρίσκονται σε μια συνθήκη φαινομενικά χωρίς καμία ελπίδα και όμως αγωνίζονται. Ένα άλλο παράδειγμα είναι τις προάλλες που κάνανε μια μικρή γιορτή που έφτασαν τις 20 μέρες απεργίας πείνας και έχουνε χάσει 7 κιλά. Το γιορτάζανε, λοιπόν, λέγοντας ότι έχουνε γίνει όμορφες και λεπτές σαν τη κούκλα τη Μπάρμπι. Δηλαδή διασκεδάζουνε την αδυναμία τους μεταστρέφοντας παγκόσμιες φιγούρες που γίνονται τελικά παιχνίδια στον αγώνα τους. Βλέποντας λοιπόν αυτό το πάθος, νιώθω πολύ μικρός απέναντι στη δύναμή τους και βεβαίως ότι έχω να μάθω πολλά από τον αγώνα τους. Ο αγώνας αυτών των γυναικών μοιάζει με έναν τρόπο σαν ένα κουτί που το πιέζουνε από παντού, η αστυνομία, η υπηρεσία ασύλου, η πατριαρχία, ο ρατσισμός, και έρχεται ένα σημείο που δεν αντέχει και εκρήγνυται το κουτί. Ανεξάρτητα από το πως θα εξελιχθεί αυτός ο αγώνας, το συμπέρασμά μου είναι ότι η επόμενη επανάσταση θα είναι των γυναικών.