ΕισαγωγήΠερπατώντας μαζί

Το εγχειρίδιο για το δικαίωμα των προσφύγων στην πόλη επιδιώκει μέσα από προσωπικές ιστορίες να αφουγκραστεί και να αναδείξει την καθημερινότητα, τις αγωνίες και τους αγώνες των προσφύγων. Στόχος είναι να δoθεί ο λόγος σε όσους και όσες οι κυρίαρχες πολιτικές καθιστούν αόρατες και ανεπιθύμητους. Σε αυτούς που αντιμετώπισαν χίλια εμπόδια για να διασχίσουν τα σύνορα, σε αυτές που δεν είχαν πρόσβαση στο κέντρο των πόλεων, σε όσους δεν επέτρεψαν να έχουν λόγο για την καθημερινότητά τους, σε όσες συναντήθηκαν και αλληλέγγυα αγωνίστηκαν αλλά ακόμα σε όσους απογοητεύτηκαν, κουράστηκαν, οργίστηκαν αλλά συνεχίζουν να περπατάνε.

Κατά τη διάρκεια της πρόσφατης προσφυγικής κρίσης από το 2015 έως το 2019 περισσότεροι από 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι διέσχισαν τον ελλαδικό χώρο στο ταξίδι τους προς την βόρεια Ευρώπη. Ωστόσο το κλείσιμο των συνόρων, η διαμονή σε hot spots και κρατικά camps έξω από τις πόλεις, η αέναη αναμονή για αιτήσεις ασύλου, οι ρατσιστικές απειλές και φασιστικές επιθέσεις, καθώς και οι κρατικές πολιτικές περιθωριοποίησης, ποινικοποίησης και στιγματισμού είναι παντού παρούσες και ορατές. Αυτό που δεν είναι τόσο ορατό είναι οι μικρές καθημερινές πρακτικές αλληλεγγύης και αγώνες των ανθρώπων εν κινήσει. Ένας κρυμμένος πλούτος χειρονομιών, συναισθημάτων και πρακτικών αλληλοβοήθειας, αυτοοργάνωσης, αμοιβαίας φροντίδας και διαρκή αγώνα που αμφισβητεί και κλονίζει τα πολλαπλά γεωγραφικά, κοινωνικά και πολιτικά σύνορα.

Το παρόν έντυπο που περιλαμβάνει 15 μικρές ιστορίες κατοίκησης, επιχειρεί να συνεισφέρει στο να κυκλοφορήσουν οι εμπειρίες και οι γνώσεις των εν κινήσει ανθρώπων. Αυτών, των χωρίς δικαιώματα αόρατων ανθρώπων, που ιχνηλάτησαν την δυνατότητα να αμφισβητήσουν τις κρατικές στεγαστικές δομές, που κατέλαβαν εγκαταλελειμμένα κτίρια στα κέντρα των πόλεων και τα μετέτρεψαν σε συλλογικά στεγαστικά εγχειρήματα, που επινόησαν μορφές συνύπαρξης, συνοίκησης και επικοινωνίας πέρα από εθνικούς, έμφυλους και θρησκευτικούς διαχωρισμούς, που οργάνωσαν πλήθος διαμαρτυριών όπως πορείες ενάντια στα κέντρα κράτησης μεταναστών- μεταναστριών και που διεκδίκησαν το δικαίωμα στην πόλη, στην ορατότητα και την χωρική δικαιοσύνη. Οι αφηγήσεις, που είναι καταγεγραμμένες μεταξύ 2018-2020 πριν την πρόσφατη πανδημία, κυκλοφορούν σε μια χρονική περίοδο πολιτικών που εντείνουν τον χωρικό αποκλεισμό και τον στιγματισμό αυτών των ανθρώπων -ιδιαίτερα αυτών που κατοικούν στα camps- περιορίζοντας ακόμα περισσότερο το δικαίωμα τους στην πόλη στο όνομα της πανδημίας. Ελπίζουμε να γίνει αφορμή για περισσότερη σκέψη και να συμβάλει στην κατεύθυνση μιας αντιρατσιστικής γεωγραφίας.

Το έντυπο κυκλοφορεί σε τέσσερις γλώσσες (ελληνικά, αγγλικά, αραβικά και φαρσί) καθώς το μοίρασμα αυτών των απλών, καθημερινών ιστοριών σπάει τη μοναξιά των διαδρομών και των δυσκολιών, συλλογικοποιώντας τις εμπειρίες και τους αγώνες.

Ευχαριστούμε πολύ όσες και όσους συμμετείχαν στην έρευνα και τους ευχόμαστε να συνεχίσουν να βαδίζουν με αξιοπρέπεια.

η ερευνητική ομάδα

Χρύσα Γιαννοπούλου, Όλγα Λαφαζάνη, Κρίστη (Χρυσάνθη) Πετροπούλου, Ηλίας Πιστικός, Χαράλαμπος Τσαβδάρογλου

Χρηματοδότηση

Το εντυπο «Περπατώντας μαζί: εγχειρίδιο μικρών ιστοριών για το δικαίωμα των προσφύγων στην πόλη» αποτελει παραδοτεο της έρευνας που συγχρηματοδοτείται από την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» στο πλαίσιο της Πράξης “Το δικαίωμα των προσφύγων στην πόλη: κρατικοί χώροι φιλοξενίας και στεγαστικά κοινά. Μελέτη περιπτώσεων σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Μυτιλήνη” (5004268 MIS Κωδικός Πράξης)».