Αθήνα | Ιστορία νο2Περπατώντας μαζί

Είμαι από το Αφγανιστάν, από την πρωτεύουσα την Καμπούλ, γεννήθηκα σε μια ημιθρησκευτική οικογένεια, η οποία είχε το προνόμιο να κατέχει μια εξέχουσα θέση στην ιερατική δομή της χώρας, έτσι όλοι μας συμπεριφέρονται με σεβασμό και γενικά θα έλεγα ότι είχαμε το προνόμιο να έχουμε πρόσβαση στα πάντα. Έπειτα όταν ενηλικιώθηκα είχα κάποια προβλήματα επιβίωσης, με κυνηγούσαν και έπρεπε να φύγω. Έτσι τώρα είμαι εδώ ως αιτούντας άσυλο. Εδώ πάλι βλέπω πως έχω κάποια προνόμια καθώς έχω βρει καλή εργασία, αμείβομαι, έχω τις παρέες μου, η οικογένειά μου είναι καλά, τα παιδιά μου πηγαίνουν στο σχολείο. Ωστόσο σίγουρα υπάρχουν πολλές προκλήσεις για το πως επιβιώνει ένας πρόσφυγας, εδώ στην Αθήνα. Δουλεύω ως humanitarian actor στα καμπς των προσφύγων και βλέπω κάθε μέρα πως είναι η ζωή στο καμπ. Μπορώ να πω ότι όσοι μένουν στα καμπ έχουν πολύ σοβαρές ελλείψεις δικαιωμάτων, στην πραγματικότητα υπάρχει καταπάτηση των δικαιωμάτων των προσφύγων στα καμπς, τους τα έχουν αφαιρέσει.

Από μικρός μου άρεσε να ανακαλύπτω, να εξερευνώ διαφορετικά πράγματα και τώρα είμαι εδώ σε μια χώρα σε μια πόλη που είναι γεμάτη εξερευνήσεις. Πρώτα από όλα βρίσκομαι καθημερινά με κόσμο που δεν είχα φανταστεί ποτέ ότι θα μπορούσα να γνωρίσω. Οι άνθρωποι που συναναστρέφομαι, οι πρόσφυγες, έρχονται από το Μαγκρέμπ μέχρι το Αφγανιστάν και το Πακιστάν. Είναι μια συναρπαστική συνάντηση, το βρίσκω πολύ προκλητικό και μου αρέσει να βρίσκομαι σε ένα τόσο πολυπολιτισμικό και πολυεθνοτικό περιβάλλον, επειδή κάθε μέρα μαθαίνω νέα πράγματα από διαφορετικούς ανθρώπους.

Είμαι εδώ από τον Φεβρουάριο του 2016 και γνωρίζω πολύ καλά την κατάσταση που επικρατεί στα καμπς. Θέλω να ξεκινήσω με μια φαινομενικά παράδοξη κατάσταση. Είναι πολλές οι περιπτώσεις που μια οικογένεια προσφύγων που μένει στο καμπ της δίνεται το δικαίωμα να μείνει σε κάποιο κανονικό διαμέρισμα στην πόλη και την μεταφέρουνε εκεί. Όμως βλέπουμε πως πολλές φορές μετά από λιγότερο από 2-3 μήνες δεν αντέχουν τη ζωή στο διαμέρισμα και θέλουν να επιστρέψουν στο καμπ. Γιατί συμβαίνει αυτό, στην αρχή μου ήταν ακατανόητο. Όμως συνειδητοποίησα ότι ο πραγματικός λόγος για την επιστροφή στο καμπ είναι ότι όλον αυτόν τον καιρό είχαν περιθωριοποιηθεί. Επιπλέον μετά από τόσα χρόνια ή μήνες στο καμπ έχουνε φτιάξει τις παρέες τους, τη γειτονιά τους, και τρίτον είναι το είδος της ευαλωτότητας που έχουν, μερικοί έχουνε χρόνιες ασθενείς και επομένως έχουν ανάγκη να έχουν κοντά τους υπηρεσίες που τους προσέχουν, έτσι στο καμπ το έχουν αυτό δηλαδή υπάρχουν κοινωνικοί λειτουργοί σε καθημερινή βάση από διάφορες μκο, ενώ όταν είναι στην πόλη απομονωμένοι σε κάποιο διαμέρισμα σε μια άγνωστη για αυτούς γειτονιά δεν μπορούν ανα πάσα στιγμή να ζητήσουν την βοήθεια του κοινωνικού λειτουργού. Θα πρέπει να πάρουν τηλέφωνο και όποτε είναι διαθέσιμος ο αρμόδιος κοινωνικός λειτουργός θα τους επισκεφτεί. Φίλους, ανθρώπους που να ξέρουν δεν έχουν, είναι άγνωστοι σε μια άγνωστη γειτονιά, επομένως φοβούνται, νιώθουν ανασφάλεια στο διαμέρισμα. Έπειτα, για όσους μένουν στα διαμερίσματά τους είναι παραδόξως πιο δύσκολο να στείλουν τα παιδιά τους στο σχολείο, νιώθουν ένα είδους αμηχανίας να πάνε τα παιδιά τους στο σχολείο και οι κοινωνικοί λειτουργοί δεν επαρκούν για να φροντίσουν για την κάθε οικογένεια ξεχωριστά να παραλάβουν και να συνοδεύσουν τα παιδιά στο σχολείο. Αντιθέτως στο καμπ έρχεται σχολικό μαζί με τους κατάλληλους κοινωνικούς λειτουργούς παραλαμβάνουν και επιστρέφουν με ασφάλεια κάθε μέρα τα παιδιά. Επιπλέον οι καθημερινές επαφές με τις δημόσιες υπηρεσίες δεν είναι εύκολη. Πάλι όσοι είναι στο καμπ όταν πρόκειται να πάνε σε μια δημόσια υπηρεσία τους συνοδεύει κάποιος κοινωνικός λειτουργός. Εάν είσαι στην πόλη σε ένα διαμέρισμα ενώ φαινομενικά είσαι πιο ευέλικτος να πας όποτε θέλεις π.χ. για το ΑΜΚΑ σου, όμως οι κοινωνικοί λειτουργοί δεν είναι διαθέσιμοι ανα πάσα στιγμή οπότε οι πρόσφυγες όταν πηγαίνουν μόνοι τους στις δημόσιες υπηρεσίες δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν και δέχονται μια σειρά απο άσχημες συμπεριφορές από τους υπαλλήλους των υπηρεσιών.

Ωστόσο σταδιακά και η κατάσταση στα καμπς αλλάζει και δυσκολεύει καθώς γίνονται περικοπές και μειώνονται οι διαθέσιμες υπηρεσίες. Βέβαια πιστεύω ότι όταν κάποιος θέλει να βρει το δρόμο του θα το κάνει ανεξάρτητα απο το εάν ζει σε διαμέρισμα ή στο καμπ. Για παράδειγμα υπάρχουν άνθρωποι που ζούνε στο καμπ αλλά λείπουν όλη τη μέρα στη πόλη διότι έχουνε βρει δουλειά και απλώς επιστρέφουν στο καμπ για να κοιμηθούν. Ακόμα και οι γείτονές σου νομίζουν ότι έχεις φύγει διότι βλέπουν το κοντέινερ να είναι κλειδωμένο όλη τη μέρα καθώς αυτός που μένει λείπει, εργάζεται και γυρνάει το βράδυ.

Όπως και να έχει γνώμη μου είναι ότι το επιχείρημα πως οι πρόσφυγες πρέπει να φύγουν απο τα καμπ και να ζήσουν σε διαμερίσματα δεν είναι τόσο απλό. Η κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και εξαρτάται από αρκετούς πιο περίπλοκους παράγοντες. Εγώ για παράδειγμα υποτίθεται ότι είμαι προνομιούχος που ζω με την οικογένεια μου σε ένα διαμέρισμα στη Κυψέλη. Όμως καθημερινά αντιμετωπίζω τον μικρορατσισμό των γειτόνων. Κάθε μέρα το πρωί όταν βγαίνω απο την πόρτα για να πάω στη δουλειά μου οι γείτονες απο κάτω μου λένε να προσέχεις τα παιδιά σου γιατί πετάνε σκουπίδια, γιατί κάνουν φασαρία, σου έπεσε ένα ρούχα από την απλώστρα να μάθεις να αγοράζεις μανταλάκια. Όλα αυτά είναι απλώς μικροαφορμές που όμως έχουν ως επίπτωση επάνω μου όπως και στα παιδιά μου να είμαστε αποδέκτες μια ρατσιστικής μικροατμόσφαιρας. Εδώ που μένω δεν έχω Αφγανούς γείτονες να μοιραστώ μαζί τους παρόμοιες νοοτροπίες. Για παράδειγμα χθες που ήταν η μεγαλύτερη νύχτα του χρόνου έχουμε ένα ειδικό event, γιορτή το Γιολο. Οι άνθρωποι μαζεύονται και γιορτάζουν όμως η οικογένεια μου δεν γιόρτασε διότι είμαστε μόνοι μας στη γειτονιά. Αντιθέτως στο καμπ οργανώσανε μια μεγάλη γιορτή, αυτά είναι ιδιαίτερα σημαντικά για το πως νιώθει ένα πρόσφυγας σε μια ξένη χώρα. Γενικότερα θα έλεγα ότι στο καμπ υπάρχει μια κοινοτική ζωή και διαμορφώνονται σχέσεις που σου λείπουν όταν ζεις στο διαμέρισμα. Επιπλέον είναι πολύ πιο εύκολα να συμμετάσχεις και να παρακολουθήσεις μαθήματα γλωσσών, τέχνης, αθλητισμού. Υπάρχει ειδικός χώρος για τα μικρά παιδιά, γήπεδο ποδοσφαίρου, ειδικές αποθήκες με ρούχα, παπούτσια και όλα τα μικροπράγματα που είναι απαραίτητα ειδικά για τα μικρά παιδιά. Θα έλεγα ότι είναι ένα ολοκληρωμένο πακέτο το καμπ και όταν ζεις μόνος σου στο διαμέρισμα δεν έχεις αυτές τις ευκολίες. Αυτά που λέω βέβαια αφορούν τα μεγάλα καμπ που είναι σχετικά κοντά στην Αθήνα. Τα υπόλοιπα όπως η Μαλακάσα, η Θήβα, το Λαύριο και η Ελευσίνα είναι πραγματικά δραματική η κατάσταση. Οι πρόσφυγες φοβούνται το βράδυ, υπάρχει έλλειψη ασφάλειας, εάν υπάρχει ανάγκη να πας στο νοσοκομείο πρέπει να πληρώσεις πολλά λεφτά στα ταξί. Είναι απομονωμένα στη μέση του πουθενά. Επομένως όταν μιλάμε για τα καμπς, δεν είναι όλα το ίδιο. Για παράδειγμα στη Λάρισα υπάρχουν περιστατικά που οι πρόσφυγες νιώθουν τόσο πολύ πιεσμένοι και εγκλωβισμένοι που κάνουν απόπειρες αυτοκτονίας. Θα επιμείνω λοιπόν λέγοντας ότι δεν είναι όλα τα καμπ τα ίδια. Δεν θα συνιστούσα σε κανένα πρόσφυγα να ζήσει στο καμπ στη Μαλακάσα, στο Λαύριο ή στην Ελευσίνα. Απο όσα έχω δει πιστεύω ότι τα καλύτερο καμπ είναι στο Σχιστό, έπειτα ο Σκαραμαγκάς και ο Ελαιώνας.